Rodzaje regałów magazynowych – który wybrać?

Czas czytania: 10 min.

Kartony pobierane ręcznie, pełne palety z towarem i kilkumetrowe profile stalowe mogą znajdować się w tym samym magazynie, ale wymagają zupełnie innych sposobów składowania. Dlatego określenie „regał magazynowy” obejmuje wiele konstrukcji, od prostych regałów półkowych po rozbudowane systemy paletowe, przepływowe czy wspornikowe. Wybór odpowiedniego typu nie zaczyna się jednak od nazwy systemu. Najpierw trzeba odpowiedzieć na kilka bardziej praktycznych pytań: co będzie przechowywane, ile waży, jak pracownik ma sięgać po towar i jak często będzie on przemieszczany? Dopiero wtedy można zdecydować, jaka konstrukcja rzeczywiście pasuje do magazynu.

1. Jakie są podstawowe rodzaje regałów magazynowych?
2. Regały półkowe – najbardziej uniwersalny wybór do magazynu
3. Regały paletowe – gdy towar pozostaje na palecie
4. Regały wjezdne i przepływowe – gdy zwykły układ rzędowy nie wystarcza
5. Regały wspornikowe – rozwiązanie do długich elementów
6. Regały mobilne – więcej miejsca kosztem stałego dostępu
7. Jaki regał magazynowy wybrać? Zacznij od towaru, a nie od katalogu
8. Jaki regał sprawdzi się w konkretnym zastosowaniu?
9. Półka MDF czy metalowa – materiał też ma znaczenie
10. Dobry typ regału to dopiero początek
11. Podsumowanie: jaki rodzaj regału magazynowego wybrać?
12. FAQ – rodzaje regałów magazynowych

Jakie są podstawowe rodzaje regałów magazynowych?

Najprostszy podział wynika ze sposobu składowania i obsługi towaru. W małym magazynie części czy na zapleczu sklepu dobrze sprawdzą się zwykle regały półkowe. W centrum logistycznym, w którym większość produktów pozostaje na paletach, potrzebny jest zupełnie inny system. Specjalistycznych rozwiązań wymagają też długie elementy, duże partie jednorodnego towaru czy magazyny, w których szczególnie ważna jest kolejność rotacji zapasów.

Nie oznacza to, że każdy magazyn potrzebuje specjalistycznej instalacji. W wielu firmach cały problem sprowadza się do dobrania odpowiednich regałów magazynowych do rodzaju składowanych rzeczy.

Regały półkowe – najbardziej uniwersalny wybór do magazynu

Regał półkowy działa dokładnie tak, jak sugeruje nazwa: towary układa się bezpośrednio na kolejnych poziomach. Mogą to być kartony, plastikowe pojemniki, części zamienne, narzędzia, opakowania zbiorcze, dokumenty czy niewielkie urządzenia. Pracownik ma do nich bezpośredni dostęp i nie potrzebuje wózka widłowego do zdjęcia całej jednostki ładunkowej.

To właśnie ta prostota sprawia, że regały półkowe są tak wszechstronne. Mogą tworzyć kilka stanowisk w niewielkim zapleczu albo całe ciągi regałowe w magazynie. Łatwo też dopasować je do zawartości: głębsze półki przydadzą się na duże pojemniki i kartony, a węższe – tam, gdzie najważniejszy jest szybki dostęp do mniejszych elementów.

Kiedy regał półkowy będzie najlepszym rozwiązaniem?

Przede wszystkim wtedy, gdy towary są pobierane ręcznie i nie pozostają na paletach. Jeśli pracownik ma podejść do półki, znaleźć konkretny karton lub pojemnik i zabrać go bez użycia sprzętu transportowego, rozbudowany system paletowy zwykle nie daje żadnej przewagi.

Ważny jest za to właściwy dobór wymiarów i udźwigu. Innej konstrukcji potrzebują lekkie opakowania, a innej części maszyn czy ciężkie pojemniki z towarem. Zamiast kupować regał „na zapas” albo wybierać tylko na podstawie ceny, lepiej wcześniej policzyć rzeczywiste obciążenie. Szerzej omawiamy to w poradniku „Nośność regałów magazynowych – jak dobrać konstrukcję do potrzeb?”.

Regały paletowe – gdy towar pozostaje na palecie

Jeżeli podstawową jednostką w magazynie jest paleta, klasyczny regał półkowy przestaje być właściwym punktem odniesienia. Regały paletowe są projektowane tak, aby całe jednostki ładunkowe można było odkładać i pobierać przy użyciu wózków lub innych urządzeń transportowych.

Najbardziej rozpowszechniony jest system rzędowy, w którym palety umieszcza się na belkach nośnych, a pomiędzy rzędami pozostawia korytarze robocze. Zaletą takiego układu jest możliwość bezpośredniego dostępu do poszczególnych miejsc paletowych. Ceną za tę wygodę jest powierzchnia potrzebna na komunikację i manewrowanie.

To zasadnicza różnica względem regałów półkowych. Nie chodzi po prostu o to, że jeden regał jest „mocniejszy” od drugiego. Oba systemy są przeznaczone do innego sposobu pracy.

Regał półkowy czy paletowy?

Najłatwiej zacząć od pytania, w jaki sposób towar trafia na regał i z niego znika.

Jeżeli pracownik pobiera z półki pojedyncze kartony, pojemniki lub części, naturalnym wyborem jest zwykle regał półkowy. Jeżeli w magazynie operuje się całymi paletami, potrzebny jest system przeznaczony do ich bezpiecznej obsługi.

Granica nie zawsze jest idealnie ostra. W magazynie można przecież równocześnie przechowywać zapas paletowy i prowadzić ręczną kompletację mniejszych zamówień. W takim układzie często stosuje się po prostu różne rozwiązania w różnych strefach.

Regały wjezdne i przepływowe – gdy zwykły układ rzędowy nie wystarcza

Nie każdy magazyn paletowy musi zapewniać natychmiastowy dostęp do każdej palety. Czasami ważniejsze jest maksymalne wykorzystanie dostępnej kubatury.

Regały wjezdne typu drive-in

W systemie drive-in palety są odkładane w głębokich kanałach, a wózek wjeżdża w konstrukcję regału. Pozwala to ograniczyć liczbę korytarzy roboczych i umieścić dużą liczbę palet na stosunkowo niewielkiej powierzchni.

Takie rozwiązanie ma sens zwłaszcza przy większych partiach jednorodnego towaru. Nie jest natomiast idealne wtedy, gdy operator musi w każdej chwili dostać się do dowolnej pojedynczej palety. Zysk na gęstości składowania oznacza mniejszą swobodę dostępu.

Trzeba też pamiętać o kolejności pobierania. W klasycznym regale drive-in palety odkłada się i pobiera z tej samej strony, więc jako pierwsza wychodzi paleta odłożona najpóźniej. Jeśli starszy zapas ma opuszczać magazyn przed nowszym, lepiej sprawdzi się wariant przejezdny (drive-through), obsługiwany z dwóch stron, albo regał przepływowy.

Regały przepływowe

Tutaj towar przesuwa się między stroną załadunku a stroną pobrania, zwykle dzięki rolkom i sile grawitacji. System może być stosowany zarówno dla palet, jak i – w mniejszej skali – kartonów w strefach kompletacji.

Największą zaletą jest uporządkowanie rotacji. Dostawa może trafiać na regał z jednej strony, a pobieranie odbywać się z drugiej. Dzięki temu łatwiej zorganizować proces, w którym starszy zapas powinien opuszczać magazyn przed nowszym.

Regały wspornikowe – rozwiązanie do długich elementów

Standardowa półka jest wygodna dopóty, dopóki składowany towar rzeczywiście mieści się na półce. Przy kilkumetrowych rurach, profilach, deskach czy elementach konstrukcyjnych zaczyna być raczej przeszkodą.

W regałach wspornikowych towar opiera się na poziomych ramionach wychodzących ze słupów konstrukcji. Brak klasycznych przednich słupków i zamkniętych przestrzeni półkowych ułatwia odkładanie bardzo długich materiałów oraz dostęp do nich z boku.

Takie systemy spotyka się przede wszystkim w składach budowlanych, hurtowniach stali, zakładach produkcyjnych i magazynach drewna. Do przechowywania kartonów czy pojemników byłyby natomiast niepotrzebnie skomplikowane.

Regały mobilne – więcej miejsca kosztem stałego dostępu

W klasycznym magazynie między poszczególnymi rzędami trzeba pozostawić przejścia. System mobilny pozwala ograniczyć ich liczbę: regały znajdują się na przesuwanych podstawach, a potrzebny korytarz otwiera się dopiero wtedy, gdy użytkownik chce dostać się do konkretnego rzędu.

Takie rozwiązanie może znacznie zwiększyć wykorzystanie powierzchni, ale nie wszędzie będzie praktyczne. Jeśli wiele osób jednocześnie intensywnie pobiera towary z różnych części magazynu, stały dostęp do każdego rzędu może okazać się ważniejszy niż kilka dodatkowych metrów powierzchni składowania.

To dobry przykład pokazujący, że nie istnieje jeden „najlepszy” rodzaj regału magazynowego. Najlepszy jest ten, który pasuje do procesu wykonywanego w danym miejscu.

Jaki regał magazynowy wybrać? Zacznij od towaru, a nie od katalogu

Znajomość rodzajów regałów pomaga zawęzić wybór, ale ostateczna decyzja zależy od kilku konkretnych parametrów. Najlepiej przejść przez nie w tej kolejności:

• rodzaj i gabaryty towaru – inne wymagania mają małe pojemniki, inne duże kartony, a jeszcze inne palety i elementy długie;
• masa – trzeba uwzględnić nie tylko ciężar pojedynczego produktu, lecz także maksymalne obciążenie, jakie może znaleźć się równocześnie na jednym poziomie;
• sposób obsługi – ręczny dostęp do towaru wymaga innego układu niż praca wózkami;
• częstotliwość pobierania – produkty szybko rotujące powinny znajdować się tam, gdzie dostęp do nich jest najłatwiejszy;
• wymiary pomieszczenia – wysokość magazynu, szerokość przejść i dostępna powierzchnia wpływają na konfigurację całego układu;
• warunki środowiskowe – wilgoć, zabrudzenia czy kontakt z płynami mogą mieć znaczenie także przy wyborze materiału półek.

Dopiero po zebraniu tych informacji można porównywać konkretne modele.

Nośność trzeba liczyć dla konkretnej półki

Jednym z najczęstszych błędów jest patrzenie wyłącznie na maksymalny udźwig całego regału. W praktyce równie ważne jest dopuszczalne obciążenie pojedynczego poziomu.

Jeśli na jednej półce mają znaleźć się cztery pojemniki ważące po 40 kg, interesuje nas przede wszystkim to, czy dana półka może bezpiecznie przyjąć co najmniej 160 kg i czy ładunek zostanie na niej prawidłowo rozmieszczony. Szczegółowe zasady doboru opisaliśmy we wspomnianym już poradniku o nośności regałów magazynowych.

Głębokość i szerokość nie powinny być przypadkowe

Bardzo głęboki regał nie zawsze oznacza większą funkcjonalność. Jeśli z przodu ustawimy kilka mniejszych kartonów, towary schowane z tyłu mogą szybko zniknąć z pola widzenia. Z kolei za płytka półka nie zapewni odpowiedniego podparcia większym opakowaniom.

Dlatego dobrze jest najpierw zmierzyć typowe kartony, pojemniki lub inne jednostki, które będą trafiały na regały, a następnie dopasować do nich wymiary wyposażenia. To prosta rzecz, która później ma ogromny wpływ na codzienną pracę.

Jaki regał sprawdzi się w konkretnym zastosowaniu?

W praktyce nazwa pomieszczenia często mówi mniej niż zawartość regału. Dwa warsztaty mogą potrzebować zupełnie różnych konstrukcji, jeżeli w jednym składowane są pudełka z drobnymi częściami, a w drugim ciężkie podzespoły.

Mały magazyn i zaplecze sklepu

Przy kartonach, opakowaniach zbiorczych, pojemnikach i zapasie produktów pobieranym ręcznie najczęściej wystarczą regały półkowe. Kluczowe będą odpowiednio dobrane wymiary i taki udźwig, który pozostawia bezpieczny zapas względem rzeczywistego obciążenia.

Warsztat

W warsztacie obciążenia bywają bardziej zróżnicowane: od lekkich materiałów eksploatacyjnych po ciężkie elektronarzędzia, części i urządzenia. Dlatego szczególnie dokładnie dobierz nośność poszczególnych poziomów. Można od razu przejrzeć regały do warsztatu.

Archiwum

Tu rzadko potrzebna jest bardzo głęboka konstrukcja, za to znaczenie mają odpowiednia liczba poziomów, wygodny dostęp do segregatorów i zdolność półek do utrzymania dużej ilości papieru. W serwisie znajduje się zarówno osobna kategoria regałów do archiwum, jak i poradnik „Regały do archiwum – 5 polecanych modeli”.

Magazyn paletowy

Jeżeli niemal cały towar pozostaje na paletach i jest obsługiwany wózkami, potrzebny będzie system paletowy zaprojektowany do takiego sposobu pracy. Regał półkowy nie staje się regałem paletowym tylko dlatego, że ma wysoki udźwig.

Magazyn części i komponentów

Tutaj regały półkowe sprawdzają się szczególnie dobrze, ponieważ pozwalają podzielić asortyment między kartony i pojemniki oraz zapewnić bezpośredni dostęp do każdej grupy produktów. Dobrze jest wcześniej ustalić, które elementy są pobierane najczęściej, żeby umieścić je na najbardziej dostępnych poziomach.

Garaż i piwnica

Podobne zasady można wykorzystać również poza typowym magazynem. Jeśli konstrukcja ma trafić do pomieszczenia gospodarczego, zobacz także kategorie regałów do garażu i regałów do piwnicy. Osobny poradnik odpowiada też na pytanie „Jaki regał do garażu wybrać?”.

Półka MDF czy metalowa – materiał też ma znaczenie

Dwa regały o podobnych wymiarach i nośności mogą różnić się rodzajem wypełnienia półek. Nie jest to wyłącznie kwestia wyglądu.

Płyta MDF dobrze sprawdza się w suchych wnętrzach przy przechowywaniu kartonów, pojemników, narzędzi czy części. Zapewnia równą powierzchnię i dobrze podpiera również mniejsze przedmioty.

Półka metalowa jest z kolei łatwiejsza do czyszczenia i lepiej pasuje do miejsc, w których wyposażenie może mieć kontakt z wilgocią albo zabrudzeniami. Wybór lepiej więc uzależnić od realnych warunków panujących w magazynie, nie tylko od ceny.

Jeżeli z czasem potrzebny będzie kolejny poziom składowania, w e-regaly.pl dostępne są również dodatkowe półki do regałów metalowych.

Dobry typ regału to dopiero początek

Nawet prawidłowo dobrana konstrukcja nie będzie bezpieczna, jeżeli zostanie źle zmontowana, przeciążona albo będzie użytkowana mimo uszkodzeń. Dlatego przy wyposażaniu magazynu trzeba patrzeć nie tylko na typ systemu, ale także na zasady jego eksploatacji.

W przypadku profesjonalnych systemów znaczenie mają m.in. dokumentacja, deklarowana nośność, sposób montażu, warunki użytkowania i regularna kontrola stanu konstrukcji. Temat wymaga więcej miejsca, dlatego wymagania dotyczące poszczególnych systemów omawiamy szerzej w artykule „Jakie normy muszą spełniać regały magazynowe?”.

Podsumowanie: jaki rodzaj regału magazynowego wybrać?

Jeśli towar jest składowany w kartonach, pojemnikach lub luzem i pobierany ręcznie, punktem wyjścia będą najczęściej regały półkowe. Palety wymagają systemów przystosowanych do obsługi wózkami, długie materiały – regałów wspornikowych, a duże partie jednorodnego towaru mogą uzasadniać zastosowanie systemów wjezdnych lub innych rozwiązań zwiększających gęstość składowania.

Nie warto więc zaczynać od szukania „najmocniejszego regału”. Najpierw trzeba zrozumieć, co będzie na nim stało i jak magazyn będzie pracował. Dopiero później można dobrać konstrukcję, wymiary, liczbę poziomów i nośność.

Jeżeli potrzebujesz regałów półkowych do kartonów, pojemników, części, narzędzi lub innych niespaletyzowanych ładunków, zobacz dostępne regały magazynowe i dobierz wariant do wymiarów oraz obciążenia.

FAQ – rodzaje regałów magazynowych

Jaki regał magazynowy jest najbardziej uniwersalny?

Do ręcznego składowania kartonów, pojemników, części i narzędzi najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem jest regał półkowy. Można dopasować jego szerokość, głębokość, wysokość i nośność do bardzo różnych zastosowań.

Czym różni się regał półkowy od paletowego?

Na regale półkowym towary stoją bezpośrednio na półkach i najczęściej są pobierane ręcznie. Regał paletowy jest przeznaczony do składowania całych jednostek paletowych obsługiwanych zwykle za pomocą wózków.

Jaki regał wybrać do ciężkich przedmiotów?

Nie wystarczy kierować się samym typem konstrukcji. Trzeba sprawdzić przede wszystkim maksymalne obciążenie pojedynczej półki oraz całego regału i porównać je z rzeczywistą masą składowanego towaru.

Czy każdy regał magazynowy trzeba kotwić?

To zależy od konstrukcji, konfiguracji regału, sposobu użytkowania i zaleceń producenta. Nie należy samodzielnie przyjmować, że kotwienie jest zbędne tylko dlatego, że regał wydaje się stabilny. W zakładzie pracy przepisy BHP wymagają przy tym, aby regały miały zabezpieczenie przed przewróceniem.

Jak dobrać głębokość regału magazynowego?

Najlepiej zacząć od wymiarów rzeczywiście używanych kartonów, pojemników lub urządzeń. Półka powinna zapewniać im odpowiednie podparcie, ale nie musi być znacznie głębsza od składowanych przedmiotów.

Czy półki MDF nadają się do magazynu?

Tak, szczególnie w suchych pomieszczeniach. W miejscach narażonych na wilgoć, zabrudzenia lub częste czyszczenie praktyczniejszym rozwiązaniem mogą być półki metalowe.